Książę Józef Poniatowski należy chyba do najbardziej kontrowersyjnych polskich bohaterów narodowych. Spory wokół jego osoby trwają niemal nieprzerwanie od czasów mu współczesnych aż po dzień dzisiejszy.

Bohater czy antybohater? Wielki wódz i żołnierz czy tylko dzielny choć przeciętny oficer kawalerii? Odpowiedzialny mąż stanu czy przeciętna osobowość ulegająca wpływom otoczenia. Wielki patriota poświęcający się za naród czy sabaryta i lekkoduch - oto niektóre tylko antytezy; przy pomocy których oceniano bratanka ostatniego króla Stanisława Augusta.