Autor: Libera Paweł, Laszczkowski Michał Książka zawiera ponad 100 niepublikowanych relacji zesłańców z Syberii i Kazachstanu. Relacje te zbierane były w formie ankiet przez Biuro Historyczne Armii Polskiej na Wschodzie, a później 2. Korpusu gen. Władysława Andersa. Znajdują się one obecnie w Instytucie Hoovera w USA. Spośród ok. 30.000 zgromadzonych ankiet autorzy publikacji wyselekcjonowali te, których autorzy w momencie wybuchu wojny byli studentami bowiem celem publikacji jest ukazanie tragicznych losów pokolenia Polski Niepodległej na przykładzie młodej inteligencji. Na tom składają się relacje trzech „typów“ zesłańców: osób aresztowanych w 1939 i 1940 r. za próbę nielegalnego przekroczenia granicy sowieckiej w celu udania się do armii polskiej we Francji, oficerów polskich internowanych na Litwie w 1939 r. i przekazanych władzom ZSRR w 1940 r. osób wywiezionych w ramach akcji deportacyjnych z dawnych Kresów wschodnich w 1940 r.