W latach 1570–1572, z woli króla Zygmunta II Augusta, weneccy mistrzowie budowali w Elblągu wojenny okręt. Był on pierwszą w dziejach państwa polskiego jednostką przeznaczoną od początku do działań zbrojnych. Z pozornie niejasnych przyczyn nigdy go nie wykończono. Mimo tego „Galeon z Elbląga” stał się tematem prac historycznych i publikacji popularnonaukowych. Zainteresowali się nim powieściopisarze, dziennikarze i modelarze. Został wykorzystany w okresie międzywojennym, kiedy to próbowano przy jego pomocy utrwalić pogląd o morskiej potędze Rzeczpospolitej, od zawsze dążącej do dominacji nad Morzem Bałtyckim. „Galeon z Elbląga” na dobre zadomowił się w polskiej historiografii. Ze Wstępu